Türkiye’de Deprem Olmayan İller Listesi Açıklandı

Türkiye, aktif fay hatları üzerinde yer alan bir deprem ülkesi olarak biliniyor. Özellikle 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası vatandaşlar “Türkiye’de deprem olmayan iller hangileri?”, “En az deprem riski olan şehirler neresi?” ve “Hangi iller fay hattından uzak?” gibi sorulara yanıt aramaya başladı.

Ancak uzmanlar, Türkiye’de tamamen deprem riski olmayan bir ilin bulunmadığını vurguluyor. Deprem riski en az 9 il hangisi? Bu illerde orta ve büyük deprem olma olasılığı hiç yok yada çok azdır.

Bu yazımızda, Türkiye’de deprem riski en düşük olan illeri, fay hatlarına uzak şehirleri ve deprem açısından daha güvenli bölgeleri detaylı şekilde ele aldık.

Türkiye’de Deprem Olmayan İl Var mı?

Uzmanlara göre Türkiye’de deprem olmayan bir il yok. Çünkü ülke genelinde farklı büyüklüklerde sarsıntılar meydana gelebiliyor. Türkiye’nin deprem kuşağında yer almasının temel nedeni, Anadolu Levhası’nın aktif fay sistemleri üzerinde bulunmasıdır. Özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ve Batı Anadolu’daki graben sistemleri büyük risk oluşturuyor.

Bu nedenle “deprem olmayan il” ifadesi teknik olarak doğru değildir. Ancak bazı iller, birinci derece deprem bölgesinde yer almaz ve görece daha düşük risk taşır.

Deprem Riski En Düşük Olan İller Hangileri?

AFAD’ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası verilerine göre, deprem riski görece daha düşük olan bazı iller şunlardır:

1. Karaman

İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan Karaman, aktif büyük fay hatlarına uzak konumuyla dikkat çekiyor. Şehirde büyük yıkıcı depremler nadir görülüyor.

2. Konya

Yüzölçümü bakımından Türkiye’nin en büyük ili olan Konya’nın büyük bölümü düşük deprem tehlikesine sahip alanlarda bulunuyor. Ancak tamamen risksiz değildir.

3. Aksaray

İç Anadolu’da bulunan Aksaray, deprem tehlike haritasında düşük riskli bölgeler arasında gösteriliyor.

4. Niğde

Niğde de fay hatlarına görece uzak konumuyla dikkat çekiyor.

5. Kırklareli

Trakya Bölgesi’nde bulunan Kırklareli, Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın ana kırıklarına daha uzak konumda yer alıyor.

6. Edirne

Trakya’daki bir diğer şehir olan Edirne, Marmara Bölgesi’ne kıyasla daha düşük deprem riski taşıyan iller arasında yer alıyor.

7. Sinop

Karadeniz kıyısındaki Sinop, büyük fay hatlarına uzak olması nedeniyle daha düşük riskli kabul ediliyor.

8. Giresun

Karadeniz Bölgesi’ndeki Giresun da görece daha düşük deprem tehlikesine sahip iller arasında gösteriliyor.

9. Artvin

Doğu Karadeniz’de yer alan Artvin, büyük yıkıcı depremlerin nadir görüldüğü şehirlerden biri.

Büyükşehirler Arasında Deprem Riski

Türkiye’nin büyükşehirleri arasında deprem riski en yüksek olanlar arasında İstanbul, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Hatay bulunuyor. Buna karşılık Ankara’nın bazı bölgeleri ve Konya daha düşük riskli alanlar arasında gösteriliyor.

Ancak büyükşehirlerde il genelinde risk farklılık gösterebilir. Örneğin bir ilçede zemin sağlamken başka bir ilçede alüvyon zemin risk oluşturabilir.

Uzmanlar Ne Diyor?

Jeoloji uzmanları ve deprem bilimciler, “deprem olmayan şehir” kavramının yanlış anlaşılmaması gerektiğini belirtiyor. Türkiye’nin tamamı deprem tehlikesi altındadır. Önemli olan, yapı stokunun dayanıklı hale getirilmesi ve afet bilincinin artırılmasıdır.

Deprem riskini azaltmanın yolları şunlardır:

• Güncel deprem yönetmeliğine uygun bina inşası
• Kentsel dönüşüm projelerinin hızlandırılması
• Zemin etütlerinin doğru yapılması
• Afet çantası ve acil durum planı hazırlanması

“Avrupa’da deprem olmayan bir ülkede yaşamak istersen…”

Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Avrupa’da deprem olmayan bir ülkede yaşamak isteyenler için liste hazırladı. Avrupa’da sarsıntının neredeyse hiç olmadığı ülkelerin başında İskandinav ülkeleri yer aldı.

Ercan, “Avrupa’da deprem olmayan bir ülkede yaşamak istersen, gideceğin ülkeler şunlardır: Finlandiya, İsveç, Norveç, Danimarka, İrlanda, Hollanda, Belçika, Litvanya, Letonya, Estonya, Almanya, Beyaz Rusya,

Türkiye’de kalacaksanız tüm Karadeniz kıyı kuşağı, Mardin, Batman, Siirt, Alanya”  ifadelerini kullandı.

Deprem Riski Neye Göre Belirleniyor?

Deprem riski belirlenirken şu faktörler dikkate alınır:

1. Fay hatlarına uzaklık
2. Zemin özellikleri
3. Tarihsel deprem verileri
4. Yerel jeolojik yapı
5. Bina dayanıklılığı

AFAD tarafından hazırlanan Türkiye Deprem Tehlike Haritası, il ve ilçe bazında detaylı risk analizi sunuyor.

Türkiye’de En Az Deprem Olan Bölgeler

Genel değerlendirmelere göre:

• İç Anadolu’nun bazı kesimleri
• Orta ve Doğu Karadeniz’in belirli bölgeleri
• Trakya’nın bazı illeri

görece daha az deprem aktivitesine sahiptir.

Ancak bu durum, tamamen güvenli oldukları anlamına gelmez.

Deprem Gerçeğini Unutmamak Gerekir

Türkiye’de deprem olmayan bir il bulunmamaktadır. Ancak bazı şehirler, aktif büyük fay hatlarına uzak konumları sayesinde daha düşük deprem riski taşır. Karaman, Konya, Aksaray, Niğde, Kırklareli ve Sinop gibi iller görece daha güvenli bölgeler arasında gösterilmektedir.

Uzmanlar, en güvenli şehrin değil, en sağlam binanın önemli olduğunu vurguluyor. Deprem riski her zaman vardır; önemli olan bilinçli yapılaşma ve hazırlıklı olmaktır.