Türkiye’de aile ortamında büyüme imkânı bulamayan çocukların güvenli ve sevgi dolu bir ortamda yetişmesini sağlamak amacıyla uygulanan koruyucu aile sistemi, her geçen yıl daha fazla kişi tarafından merak ediliyor.
Devlet koruması altındaki çocuklara geçici ya da uzun süreli olarak aile ortamı sunan koruyucu ailelik, hem çocukların sağlıklı gelişimi hem de toplumun geleceği açısından büyük önem taşıyor. Peki koruyucu aile olmak için nereye ve nasıl başvurulur? Koruyucu aile olma şartları nelerdir? İşte merak edilen tüm detaylar…
Koruyucu Aile Nedir?
Koruyucu aile, çeşitli nedenlerle biyolojik ailesiyle yaşayamayan veya devlet koruması altına alınan çocukların, kurum yerine bir aile ortamında büyümesini sağlayan sosyal hizmet modelidir. Bu sistemde çocuklar, devletin denetimi altında belirlenen ailelerin yanında kalır ve hem maddi hem de manevi destek görür.
Koruyucu aile uygulaması sayesinde çocuklar, sevgi dolu bir ortamda büyüme fırsatı yakalarken aynı zamanda eğitim, sağlık ve sosyal gelişim açısından da daha sağlıklı bir hayat sürdürebilir.
Türkiye’de koruyucu aile hizmetleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Bakanlık, çocukların ihtiyaçlarına göre uygun aileleri belirleyerek yerleştirme sürecini gerçekleştirir.
Koruyucu Aile Olmak İçin Nereye Başvurulur?
Koruyucu aile olmak isteyen kişiler başvurularını Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri veya Sosyal Hizmet Merkezleri aracılığıyla yapabilir.
Başvuru için şu yöntemler kullanılabilir:
- İkamet edilen ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne şahsen başvurmak
- İlçelerde bulunan Sosyal Hizmet Merkezlerine gitmek
- E-Devlet üzerinden online başvuru yapmak
Başvuru Linki: https://www.turkiye.gov.tr/ashb-koruyucu-aile-ilk-gorusme-talebi
Online başvuru yapmak isteyen vatandaşlar, Koruyucu Aile Hizmeti sayfası üzerinden form doldurarak ilk başvurularını gerçekleştirebilir.
Başvuru sonrasında yetkililer tarafından aday aile ile iletişime geçilir ve değerlendirme süreci başlatılır.
Koruyucu Aile Olma Şartları Nelerdir?
Koruyucu aile olmak isteyen kişilerin bazı temel şartları sağlaması gerekiyor. Türkiye’de koruyucu aile olabilmek için genel olarak şu kriterler aranıyor:
1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
Başvuru yapacak kişinin T.C. vatandaşı olması gerekiyor.
2. 25-65 yaş aralığında olmak
Koruyucu aile adaylarının belirli bir yaş aralığında olması şarttır. Bu yaş aralığı çocuk ile sağlıklı bir ilişki kurulması açısından önemlidir.
3. En az ilkokul mezunu olmak
Koruyucu aile adaylarının en az ilkokul mezunu olması gerekiyor.
4. Düzenli gelire sahip olmak
Ailenin çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilecek ekonomik güce sahip olması gerekir. Ancak bu, çok yüksek gelir gerektirdiği anlamına gelmez.
5. Sağlıklı bir yaşam sürmek
Koruyucu aile adaylarının fiziksel ve psikolojik olarak çocuk bakımına uygun olması beklenir.
6. Sabıka kaydının uygun olması
Çocuğun güvenliği açısından adayların adli sicil kayıtları incelenir.
Koruyucu Aile Türleri Nelerdir?
Türkiye’de koruyucu aile sistemi farklı kategorilerde uygulanmaktadır. Çocuğun ihtiyaçlarına göre farklı koruyucu aile modelleri bulunur.
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile
Çocuğun akrabası ya da yakın çevresinden biri koruyucu aile olabilir. Bu durumda çocuk tanıdığı bir ortamda yaşamını sürdürebilir.
Süreli Koruyucu Aile
Bu modelde çocuk belirli bir süre koruyucu aile yanında kalır. Çocuğun biyolojik ailesine dönme ihtimali bulunur.
Süresiz Koruyucu Aile
Uzun süreli bakım gerektiren çocuklar için uygulanır. Çocuk yetişkin olana kadar aynı aile ile yaşayabilir.
Uzmanlaşmış Koruyucu Aile
Özel bakım gerektiren veya travma yaşamış çocuklar için eğitim almış aileler tercih edilir.
Koruyucu Aile Başvuru Süreci Nasıl İşler?
Koruyucu aile olmak isteyen kişiler başvurudan sonra belirli bir değerlendirme sürecinden geçer.
Başvuru süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur:
1. Ön Başvuru
İlk başvurunun ardından sosyal hizmet uzmanları aday aile ile görüşme yapar.
2. Belge Teslimi
Koruyucu aile adaylarından bazı belgeler talep edilir. Bunlar arasında:
- Kimlik fotokopisi
- Sabıka kaydı
- Sağlık raporu
- Gelir belgesi
- İkametgâh belgesi
gibi evraklar bulunur.
3. Sosyal İnceleme
Sosyal hizmet uzmanları aileyi yakından tanımak için ev ziyareti yapar. Bu süreçte ailenin yaşam koşulları, çocuk yetiştirme anlayışı ve psikolojik durumu değerlendirilir.
4. Eğitim Süreci
Koruyucu aile adaylarına çocuk gelişimi ve bakımına yönelik eğitimler verilir.
5. Yerleştirme Süreci
Değerlendirme tamamlandıktan sonra uygun görülen ailelere çocuk yerleştirilir.
Koruyucu Ailelere Devlet Desteği Var mı?
Koruyucu aile olan vatandaşlara devlet tarafından maddi destek sağlanmaktadır. Bu destek, çocuğun bakım ve eğitim giderlerinin karşılanmasına yardımcı olmak amacıyla verilir.
Destek miktarı çocuğun yaşına, eğitim durumuna ve özel ihtiyaçlarına göre değişebilir.
Ayrıca çocukların:
- Eğitim masrafları
- Sağlık giderleri
- Sosyal faaliyetleri
devlet tarafından desteklenmektedir.
Koruyucu Aile ile Evlat Edinme Arasındaki Fark Nedir?
Koruyucu ailelik ile evlat edinme sıkça karıştırılan iki farklı uygulamadır.
Koruyucu ailelikte:
- Çocuğun velayeti devlette kalır.
- Çocuk biyolojik ailesiyle iletişim kurabilir.
- Yerleştirme geçici olabilir.
Evlat edinmede ise:
- Çocuğun velayeti tamamen yeni aileye geçer.
- Hukuki olarak biyolojik aile ile bağ kesilir.
Bu nedenle koruyucu ailelik, çocukların aile ortamında büyümesini sağlamak amacıyla oluşturulan sosyal destek modelidir.
Koruyucu Aile Olmak Neden Önemli?
Koruyucu ailelik, yalnızca bir çocuğa yuva açmak değil aynı zamanda onun hayatını değiştirmek anlamına geliyor. Sevgi dolu bir aile ortamında büyüyen çocuklar, geleceğe daha güvenle bakabiliyor.
Uzmanlara göre bir çocuğun hayatına dokunmak, toplumun geleceğine yapılan en önemli yatırımlardan biri olarak görülüyor.
Sonuç
Koruyucu aile olmak isteyen vatandaşlar, bulundukları ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri veya Sosyal Hizmet Merkezleri aracılığıyla yada E-Devlet üzerinden başvuruda bulunabiliyor. Başvuru süreci belirli değerlendirme aşamalarından oluşurken uygun bulunan ailelere devlet korumasındaki çocuklar yerleştiriliyor.
Toplumda koruyucu aile bilincinin artmasıyla birlikte daha fazla çocuğun sıcak bir aile ortamında büyümesi hedefleniyor.

